Een van de
grootste exporten van militaire goederen door Nederland van de
afgelopen jaren gaat naar Egypte. Een samenwerkingsverbond van Pax
voor Vrede, Stop Wapenhandel en het Nederlands Juristen Comité voor
de Mensenrechten spanden een rechtszaak tegen de levering aan.
Photo: Egyptische marine SEAL bewapend met Beretta ARX-160. Tweet 19 mei 2018.
De
rechter oordeelde echter dat ze niet voldoende hebben kunnen aantonen
dat de Nederlandse levering gebruikt kan worden of het hoe en wat hierbij van in het geheim opererende troepen om de mensenrechten
te schenden. Wat de zaak wel duidelijk maakte is dat de Nederlandse
overheid informatie achterhoudt zelfs bij het informeren van
Kamerleden.
Het Parlement moet worden geïnformeerd bij
leveringen die groter dan € 2 miljoen zijn. Het ging in dit geval
om € 114 miljoen. In
de brief staat dat “het
desbetreffende schip kent meerdere toepassingen en zal o.a. worden
ingezet bij patrouilles, search and rescue-operaties,
onderzeebootdetectie en humanitaire operaties.”
Je
moet heel erg goed kunnen lezen of een doorgewinterd jurist zijn om
te struikelen over “o.a.”
Maar onder die twee letters en twee punten kan je alles laten
verdwijnen zonder te liegen. In dit geval stond in de vergunning:
“dat
o.a. kan worden ingezet voor patrouilletaken, onderzeebootdetectie,
ondersteuning aan special forces eenheden, search and rescue- en
humanitaire operaties.”
Dat is vrijwel dezelfde tekst, alleen ontbrak: “ondersteuning
aan special forces eenheden,” dat
wel in de vergunning stond, maar toevallig net niet in de informatie
aan de Tweede Kamer. Ik zou me als Kamerlid belazerd voelen. Het gaat
hier juist om de meest gevaarlijke troepen als het om
mensenrechtenschendingen en standrechtelijke executies gaat. (Wat
nu nog door dat o.a. in de vergunning verborgen wordt?)
Deze
week werd bekend dat Egypte door
Frankrijk geleverde inlichtingen gebruikte bij het omleggen van
civiele smokkelaars aan de Libische grens. Zonder lek hadden we het
nooit geweten.
Dat de
Rechter vindt dat de eisers beter hadden moeten aantonen dat de
wapens ingezet konden worden klinkt redelijk, maar we hebben het over
een gewelddadig scrupuleus regime dat probeert de journalistiek
buiten te houden. Hier wordt de bewijslast gelegd bij hen die nooit
over die exacte gegevens kunnen beschikken.
Dat is mooi voor
Thales, de leverancier in dit geval. Dat is mooi voor Nederland want
feitelijk is Egypte een bondgenoot voor het Westen, poortwachter aan
het Suezkanaal.
De organisaties beraden zich nu op nadere
juridische stappen.
