Van halteren metaal; Schieten op indiase wapenbeurs

FutureArtillery India 2013 begint morgen in New Dheli. De wapenbeurs duurt tot overmorgen. Hij is bedoeld is om geschut aan het Indiase leger te laten zien. Dat kan dan zijn keuze maken.

Van de ruim vijftig aanwezige bedrijven komt er maar een uit Nederland: Van Halteren Metaal. Je moet iets dieper de wondere wereld van de defensie-industrie induiken om een reden te kunmen bedenken. Maar ook dan is het niet duidelijk wat India zal gaan kopen. Laat staan of dit strookt met het Nederlandse wapenexportbeleid. Lichte artillerie wordt ingezet bij binnenlandse conflicten en die zijn er nog steeds legio (zie bijvoorbeeld deze kaart).

drie maal defensie

Van Halteren duikt regelmatig op in militaire kringen en is al een goede bekende sinds de jaren negentig toen de bekende vredesactivist Kees Koning er in de nacht van 5 op 6 mei 1994, binnedrong. Het bedrijf is actief op gebieden zoals: de fabricage van gespecialiseerde wielen voor militaire voertuigen; het maken van artillerie simulatoren; en de productie en assemblage van onderdelen van pantservoertuigen, geschut en tanks. Bij  simulatoren ligt de nadruk op: “ diverse types Howitzer. Deze worden gebruikt om defensiepersoneel te trainen in het laden, richten en schieten van de Howitzers,” zo meldt het tijdschrift Metaalmagazine 

 in 2007.

israël

In 2002 schreef ik over leveringen van het bedrijf aan Israël: “De bemanning van de M-109 houwitsers, die ingezet worden in Israël, is opgeleid in een Nederlandse simulator van Van Halteren Metaal in Bunschoten (10% van de Nederlandse leveringen stond in verband met deze houwitser trainer). Van Halteren leverde tevens voor 318.000 euro aan wielen voor gepantserde bulldozers.” Met die bulldozers werden palestijnse huizen en boomgaarden vernield. 

speciaal spoor

Van Halteren Metaal levert uiterst precies werk. Zo monteert het delen van een geschutkoepel, ook het deel waarin de loop wordt gemonteerd. Vooral dat laatste moet zeer precies gebeuren om afwijkingen tijdens het vuren te voorkomen. Het bedrijf werkt onder andere aan het CV-90 pantservoertuig van BAE Systems Hägglunds uit Zweden. Voor dat voertuig last, bewerkt en assembleert Van Halteren de geschutskoepels en plaatst ze op het chasis. Wielen voor het voertuig gaan eerst naar Zweden en komen later weer terug naar het bedrijf in Bunschoten. “Dit rijdend onderstel wordt vanaf het station in Amersfoort met een speciaal daarvoor aangeschafte trailer naar onze fabriek gereden,” zegt Gijs Koelewijn, technisch directeur van Van Halteren Metaal. Vervolgens wordt de koepel geplaatst.

PzH2000

Een van de grootste Nederlandse wapenaankoopblamages is vermoedelijk de aankoop van de Pantser Houwitser PzH2000 geweest. Een deel van de Duitse aankoop was nog niet uit het plastic toen hij al weer afgestoten werd. Het wapen is wel uitgebreid ingezet in Afghanistan om op grote afstand doelen te bestoken. (Zie bijvoorbeeld: De mannen van Pegaus; waar gebeurde verhalen: “Voor de zoveelste keer ondersteunen we de gevechten met de PzH en weten daarbij meerdere doelen uit te schakelen. Het is geweldig om de reacties te horen over de radio wanneer de granaten doel treffen. Hoewel de Australiërs uitermate gedisciplineerd te werk gaan kunnen ze niet voorkomen dat hun enthousiasme doorklinkt in hun berichten. Ook voor ons is het iedere keer een enorme moraalboost als we weer bedankt worden voor onze geweldige inzet.” (p. 143). 
Van Halteren bewerkte de koepels van de PzH2000. 

onderhoud

Van Halteren Metaal is lid van het zogenaamde Land Maintenance Initiative (LMI) dat de samenwerking tussen gespecialiseerde bedrijven en de landmacht wil verdiepen. Het doel is het materieel tegen zo laag mogelijke exploitatiekosten zo effectief mogelijk in zetten. Waarmee het ook zijn kennis op het gebied van onderhoudstechnieken uitbreidt.

Ben benieuwd of en wat India bij het bedrijf koopt.

Wapenleveranties nemen vlucht

“Hoge ambtenaren van Defensie en vertegenwoordigers van defensie-industrie [maken] de afspraak dat ze een bezoekje aan Chili zullen brengen,” schreef ik op grond van een email van een TNO medewerker uit maart 1997.

Dat is al weer enige tijd geleden, maar sindsdien heeft de Nederlandse wapenhandel met Chili een enorme vlucht genomen. Tanks, fregatten, pantservoertuigen en F-16 gevechtsvliegtuigen, een compleet leger verhuisde naar het Zuid-Amerikaanse land aan de Stille Oceaan.

In 2009 staat alweer de volgende levering op stapel. Deze heeft een waarde van 270 miljoen dollar (193 miljoen euro) en hoort daarmee tot de grotere wapenleveranties. Dit alles blijkt uit onderzoek dat onlangs is gepubliceerd in Jane’s Defence Weekly.* Eind mei zal de aankoop officieel bekend gemaakt worden tijdens een bezoek van de Chileense president Michelle Bachelet aan Nederland.

De zaak leek vorig jaar al in kannen en kruiken, maar het Chileense ministerie van Financiën vond de aankoop tot nu toe niet verantwoord. Dit standpunt sluit aan op kritiek die Oxfam Novib jaren geleden al uitte over de grootschalige wapenaankopen van Chili. Kritiek die nadrukkelijk onderstreept werd in een brochure die de Nederlandse Campagne tegen Wapenhandel over de wapenhandel met Chili schreef en sindsdien regelmatig laat horen:

“De massale wapenaankopen door Chili worden gefinancierd uit een onder het Pinochet-regime ingesteld fonds dat gevoed wordt met een deel van de winst van de nationale koperindustrie. Het is momenteel gevuld met naar schatting 3 miljard US $. In plaats van investeringen in de sociaaleconomische infrastructuur gaan extra inkomsten naar de krijgsmacht. Ook elders in de regio wordt dankzij een florerende grondstoffenhandel, gevoed door exploderende marktprijzen, de -deels verouderde- bewapening flink opgevoerd. (…) Chili [kan] als een van de aanjagers van de toenemende bewapening in de regio worden gezien.”

Het doet ook de spanningen in de regio geen goed al dat Nederlandse wapentuig, maar dat zal Nederland verder een worst zijn als het maar van zijn overbodige wapens afkomt

Martin Broek

Leveringen in 2007

Gijzeling als practical joke

Op het schoolplein werd me net door een vader gevraagd: “Ben je ook schoonschip aan het maken?” [Toelichting: De column is geschreven in de tijd dat Wijnand Duyvendak Kamerlid voor GroenLinks onder vuur lag.]
“Huh wat?”
“Afstand aan het nemen van je actieverleden.”
“Nee, geen enkele behoefte aan,” antwoordde ik.
Dat was het goede antwoord, hij barstte los met voorbeelden van mensen die ook niets terugnemen van wat ze destijds deden en pleiten voor activisme tegen huidige misstanden.
“Ga jij dan ook je favoriete actie nomineren op de site van Peer,” was zijn volgende vraag. Alleen de voornaam is genoeg. Zeker in het geval van Peer de Rijk (Wise) die de actie op Indymedia aankondigde.
“Nee daar heb ik geen zin in.”

Wat is de leukste, de beste, de stomste actie en wil ik daar wel bij stilstaan? Met Kraker Jack op TV en in de kranten moest ik wel denken aan mijn eerste actie met meppende ME’ers in de Staatsliedenbuurt. De slager kwam namens de winkeliersvereniging naar de voorbereidingsvergadering voor de acties tegen de ontruiming in een gekraakte gymzaal. De dominee en de pastoor kwamen, iemand van het Wijkcentrum, en van tal van andere buurtinstellingen. Ik mocht de kerkklok luiden om mensen op te roepen naar de blokkade te komen. De kraakbeweging zorgde samen met kerk, middenstand en bewoners dat de verpauperde buurt leefbaar bleef. Allemaal samen, tegen huisjesmelkers en andere die ons lieten stikken. Ik heb nooit meer zo’n groot deel van een buurt samen op zien trekken. Alcoholistische bierpunks en doorgeslagen radikalinski’s zinde dit niet en zij kwamen met hun oplossingen. De politieke vleugel van de kraakbeweging bepleitte de tacktiek om mensen die niet de juiste lijn volgden in de knieën te schieten. De felgekleurde alcoholisten zetten keihard heftige punk aan tijdens acties waar slager Pannekeet zijn nek uitstak. Ze waren met erg weinig, maar bepalen nu nog steeds in onevenredige mate het beeld. De grootste bekken van toen mogen nu weer op de buis.

Maar eigenlijk heb ik helemaal geen zin om na te denken over de acties van toen. Het heeft zo’n opa-vertelt-gehalte. Maar als het dan toch moet: de leukste actie kwam ik tegen in een boek over wapenhandel van de Britse komiek Mark Thomas. (Het boek heet: ‘As used on the famous Nelson Mandela; underground adventures in the Arms & Torture Trade.’)

De actie liep als volgt: Twee dames (vrouwelijke collega’s van Thomas), dik in de lippenstift, op hakken, staan in de lobby van het hotel waar de gasten voor de gigagrote DSeI wapenbeurs verblijven. Een bord met ‘pendelbus naar de wapenbeurs’ lokt de hotelgasten naar een gereedstaande touringcar. Ze stappen allemaal in: Italiaanse, Duitse, Amerikaanse en Britse wapenhandelaren. “Realiseer je eens in wat voor mooie wereld we leven.” schrijft Mark Thomas. “Deze mannen werken voor bedrijven die waarschijnlijk een miljoenenomzet hebben, maar de aantrekkingskracht van een gratis busrit is nog steeds een sterk wapen.” De bus is nog maar net onderweg als reisleider Thomas zijn verhaal begint: “Jullie zijn betrokken bij de wapenindustrie, de industrie die in belangrijke mate verantwoordelijk is voor het ontstaan van Irak’s buitenlandse schuld. Sommige van jullie bedrijven verkochten wapens aan Saddam Hoessein.” De wapenhandelaren kunnen geen kant uit, en terwijl ze worden rondgetourd, worden ze geconfronteerd met hun activiteiten. Maar Thomas is genadig: “Ik zal jullie van jullie schuldgevoel afhelpen. We houden nu een inzameling. Geef zo gul als je kan. Bedankt” De reizigers staren heel stil terug, de business small talk stopt. De Italiaan zegt: “Ik zou je geld geven. Maar je tactiek is Napolitiaans. Mafiosi!”

Ik word blij van dergelijke bluf en gedreven creativiteit. Thomas heeft een TV programma bij Channel4 en kan de gefilmde beelden van de geschokte wapenhandelaren in de bus daarvoor goed gebruiken. Maar kan dit wel? Is het geen gijzeling? Als rechts iets soortgelijks doet met andersglobalisten op weg naar een symposium om ze de voordelen van het neoliberalisme bij te brengen, wat dan hè? Ja wat dan? Hou toch op, met roomser dan de Paus zijn. Je verstand gebruiken ja, maar puriteins willen zijn in een wereld vol onrecht is burgerlijk en gemakzuchtig.

Martin Broek

stukkie voor konfrontatie website: 2008-09-01