Vrouwendag; Gastblog

Martin stelt ter ere van Vrouwendag een gastblog ter beschikking. Om in de lijn van zijn blog te blijven zal ik het hebben over vrouwen en oorlog. Dat is trouwens een goed issue om aan te geven wat het punt van Vrouwendag is. In oorlog is de rolverdeling tussen mannen en vrouwen heel scherp. Mannen gaan vechten, vrouwen niet.

Uitzonderingen daargelaten. Vrouwen hebben meestal andere dingen aan hun hoofd. Ze moeten zorgen voor kinderen, opa’s en oma’s. En in door oorlog ontwrichte samenlevingen moeten ze daar vaak grote risico’s voor nemen. Vrouwen gaan naar de markt in Bagdad waar bommen ontploffen. Moeten brandhout verzamelen in de bush van Darfur waar losgeslagen milities rondstruinen. Weten in Gaza niet waar hun meel vandaan moet komen nu de tunnels worden opgeblazen terwijl de grenzen nog dicht zitten.

Vrouwen hebben andere zorgen dan de militaire overwinning. Natuurlijk willen ze vaak ook wel een overwinning. Al was het maar om hun vechtende vaders/zoons/broers te steunen. Maar dat komt er nog bij, dat komt bovenop de zorgen die ze toch al hebben.

Wat volgt hieruit? Dat vrouwen in oorlog andere belangen hebben. Dat ze bij beslissingen over wel of niet gewapend optreden, wel of niet onderhandelen, wel of geen bestand, misschien andere keuzes zouden maken. En dat ze alleen al daarom macht moeten hebben om mee te beslissen.

Ik denk niet dat vrouwen van nature vredelievender zijn dan mannen. Ze hebben belangrijker dingen aan hun hoofd dan oorlog voeren, maar geef ze een wapen en ze kicken daar net zo op als de gemiddelde man. Kijk op bovenstaande foto maar eens hoe deze dames op de Huishoudbeurs van hun (wat zal het zijn? Dimaco C7?) gun genieten. (Hippe instructeurs trouwens. Zou dat roze in hun khaki speciaal voor de Huishoudbeurs zijn?)

Het valt misschien niet zo op, maar intussen voert ook Nederland oorlog. Er zitten rond duizend Nederlandse militairen in Uruzgan. De positie van Afghaanse vrouwen wordt zwaar ingezet om die oorlog te rechtvaardigen. Vrouwen worden onderdrukt door Taliban, wij Nederlanders staan voor vrouwenrechten, ergo wij bestrijden Taliban. Wij goed, zij slecht, vrouwen blij. Maar intussen wordt de positie van vrouwen in Afghanistan er alleen maar slechter op. Dat ligt aan de Taliban, maar dat ligt ook aan de oorlog.

En wie beslist er over onze inzet in Afghanistan? Bekijk onderstaande foto’s voor de militaire en de politieke beslissers over deze oorlog.
En tel de vrouwen.

Wendela de Vries

Gechreven voor vrowuendag zondag 8 maart 2009

waskracht of slagkracht

Er is een krant in Nederland zonder redactioneel beleid. Tenminste de ene dag is het beleid progressief of vredelievend, de andere dag wordt de voorpagina omgetoverd tot een pamflet voor meer troepen naar Afghanistan en verlenging van de missie. Het gaat om Dagblad de Pers. Als krantje erbij doet het mij wel goed, de dagelijkse verrassing in de trein.

Deze week krijgt in De Pers de infrastructuur in de VS, een forse onvoldoende op pagina 9. Instortende bruggen en een falend elektriciteitsnetwerk, zomaar wat voorbeelden uit het land van de onbegrensde mogelijkheden. De oorzaak wordt door De Pers gezocht in de torenhoge uitgaven voor Defensie: “De Verenigde Staten geven ongeveer evenveel geld uit aan defensie als alle andere landen van de wereld samen.” Het is het onderdeel van de rijksbegroting waarop niet wordt bezuinigd. Vorige week las ik elders dat de staatsschuld inmiddels 9,1 biljoen oftewel 9.100 miljard dollar is. Dat is niet alleen een gevolg van de grote militaire uitgaven, inkopen van privé soldaten bij Halliburton en Blackwater, wapens van Lockheed Martin en Boeing, maar deze uitgaven springen wat mij betreft het meest in het oog.

De enige actuele aanleiding voor de schrobbering in De Pers aan het adres van de VS die ik kon vinden was een rapport van de VN uit 2005 dat niet eens met name wordt genoemd, maar na even Googelen het UNDP Human Development Report 2005* blijkt te zijn. Kortom geen actueel artikel, maar toch veel frisser dan artikelen waarin de feiten van de vorige dag zijn verwerkt.

Terug naar Nederland. Aanstaande maandag staat het personeelsbeleid van Defensie op de agenda van de Tweede Kamer. Voorspelbare onderwerpen zijn het falende computer systeem SPEER, meer geld voor onze jongens en meisjes, en een beter uitzendbeleid.

Een onderwerp dat zeker aandacht zal krijgen is het verschil dat binnen Defensie wordt gemaakt tussen mannen en vrouwen met kleine kinderen. Vrouwen met kinderen onder de vier jaar worden vrijgesteld van uitzending. Voor mannen geldt deze regeling niet Angelien Eijsink (PvdA) en Krista van Velzen (toevallig twee vrouwen?) kaarten dit vorig jaar aan en vonden een meerderheid voor het gelijktrekken hiervan. Er zijn veel argumenten om dit te doen. Kinderen van militairen hebben recht op een moeder én een vader. Vrouwen met kleine hummels onder de vier kunnen wel wat hulp in de huishouding van hun mannelijke partner gebruiken. Voor die mannen zelf is het ook niet slecht om hun kinderen, die zich iedere dag ontwikkelen, te zien opgroeien. Ook Defensie kan er baat bij hebben. Nu kappen veel jonge vaders met hun militaire loopbaan. Eén argument dat wordt gebruikt om de regeling niet in te voeren is: "Als de mogelijkheid bestaat en ik wil wel mee op missie dan krijg ik thuis ruzie.” Kortom meer loyaliteit voor de baas, Defensie, dan voor het eigen gezin.

Onlangs verscheen een studie gedaan in opdracht van het ministerie van Defensie dat gelijkschakeling niet mogelijk is. Er moeten dan 4900 extra militairen bij en dat is niet haalbaar. Staatssecretaris Van der Knaap, ooit nog eens heel hoog geëindigd aan de meetlat van Ciska Dresselhuys, mag zich graag de rol van een geëmancipeerd politicus aanmeten, maar als het erop aan komt gaat slagkracht, boven waskracht.

Overigens zou het wat mij betreft ‘t beste zijn als maandag een motie voor het terugtrekken van de troepen uit Afghanistan de meerderheid zou halen. Goed voor begrotingstekorten in de VS en bij het Nederlandse leger, goed voor vaders moeders en hun kroost, goed voor soldaten die nu met gevaar voor eigen leven en geestelijke gezondheid de NAVO overeindhouden en burgers doden, beter voor de Afghanen die al jaren van oorlog in oorlog rollen, en nu weer niet geholpen worden. Ben benieuwd of De Pers er nog wat mee doet.

Dit schreef ik in november 2007 voor konfrontatie.nl. De begrotingsdebatten komen er weer aan. Inmiddels is er een nog groter personeelsgebrek, nog minder reden om in de goede afloop van het Afghanistan verhaal te geloven, is er nog grotere tol op soldaten en hun familie getrokken en wordt er nog meer uitgegeven aan militaire zaken. In Nederland en in de VS. Een evenwichtig genderbeleid in het Nederlandse leger is onhaalbaar gebleken. Bovendien is Jack de Vries, de nieuwe staatssecretaris meer man onder de mannen dan zijn voorganger, Van der Knaap.

Geschreven voor Konfrontatie 2007-11-02

noten:
* HDR 2005, pagina 12. Bij het nalezen blijkt het uit zijn context gerukt en niet over de VS te gaan, maar een kniesoor die daarop let. Hierbij: “Development in poor countries is the front line in the battle for global peace and collective security. The problem with the current battle plan is an overdeveloped military strategy and an underdeveloped strategy for human security.”

Eimert op de kast

Van Middelkoop laat het leger niet langer verslijten. Hij houdt zelf opruiming. Dan kunnen de spulletje ook niet verslijten en brengen toch nog wat op. Logische gedachte. Zo gaan van de overgebleven 88 Leopard-tanks 28 stuks de deur uit, voor achttien van de negentig F-16’s wordt een nieuwe bestemming gezocht en van het krommebaan-geschut, de pantserhouwitser PzH2000, gaan er al weer 24 afgestoten worden. De week nadat het Nederlandse geschut uitgebreid de pers haalt, omdat het kanon is ingezet bij beschietingen tijdens de strijd in Chora, blijkt dat Nederland van de oorspronkelijke bestelling van 57 stuks nog maar vijftien kanonnen overhoud. Ze zijn door de producent nog niet eens allemaal in Nederland bezorgd, als er al weer 42 worden afgestoten. Voor een interventie in het hoge geweldspectrum is dit blijkbaar genoeg. In Afghanistan worden er drie ingezet. Vorig jaar pompten ze voor het eerst hun granaten het slagveld op en in de afgelopen periode tijdens de gevechten in Chora schoten ze vanaf 30 kilometer afstand de vechtende troepen te hulp. De PzH haalt met de laatste inzet YouTube (‘Dutch artillery pounding taliban positions’). Het filmpje wordt overgenomen op talloze websites.

President Karzai was niet zo blij met het Nederlandse optreden. “Kan het wat voorzichtiger,” zo stelde hij. Gelijk zat Eimert op de kast, je kan je dat nauwelijks voorstellen, de minister van Defensie is een keurig en rustig heerschap, maakt soms een foutje, maar is geen straatvechter. Toch haalde hij meteen krachtig uit naar de Afghaanse president die het gewapende paard in de bek durfde te kijken en wat aan te merken had op de hulp van de Nederlanders. “Karzai is niet op de hoogte van de modernste techniek,” stelde Middelkoop. “Onze pantserhouwitser is een precisiewapen,” zo stelde de baas van de troepen.

Kan best zijn maar op een afstand van 30 kilometer kan zelfs een kleine afwijking het verschil maken tussen het treffen van oppossing militant forces (OMF, zoals de tegenstanders in Afghanistan lekker vaag heten) en een onmiskenbare burger. Daar waarschuwde Karzai tegen. Hij moet de buitenlandse invasie verkopen aan zijn bevolking en dat wordt niet gemakkelijker als er tientallen burgerslachtoffers vallen. De reactie van Middelkoop was op zijn beurt weer bedoeld voor ons. Dat de opbouwmissie een vechtmissie is daar is iedereen wel van overtuigd, maar dat de hulp gepaard gaat met disproportioneel veel burgerslachtoffers dat moet weggepoetst worden.

Er wordt een heel scala wapens ingezet. Maar de inzet van drie stuks houwitsers is genoeg om de wereldpers te halen. Toch gaan er 42 in de verkoop. Maar wie wil ze hebben? Australië overwoog achttien van de Nederlandse houwitsers aan te schaffen, maar deze week werd bekend dat ze liever voor een ander type gaan (JDW 04/07/07). Het is een zwaar Kamp-wapen voor het hoge geweldspectrum, waar de vorige minister van Defensie volop aan deel wilde nemen en zijn wapenaankopen op richtte. Niet veel landen kunnen zo’n wapen gebruiken. Als Nederland de wapens al kan verkopen zullen ze tegen een lagere verkoop- dan kostprijs de deur uit gaan. Steeds minder kritisch kan men dan zijn ten opzichte van potentiële klanten. De overheid is al de grootste wapenhandelaar van Nederland en zal dat nog een tijdje blijven. Nederland kan door de verkopen wel mee blijven vechten in Afghanistan. ‘Karzai we stay,’ is de boodschap die de verkoop etalage van Defensie uitstraalt.
(2007-07-07)

Deze column is al lang geleden geschreven, voor konfrontatie.nl. Veel ervan gaat nog steeds op.

In dienst van Nederland

In dienst van Nederland, in dienst van de wereld schreef de PvdA Tweede Kamerfractie voorop een nieuw rapport over Defensiebeleid in Nederland. In dienst. Het lijkt een variatie op het gereformeerde aandoende ‘Wereldwijd Dienstbaar’ dat het ministerie van Defensie gebruikte in de titel voor het beleidsplan 2008.

Het PvdA programma is niet gereformeerd, maar pragmatisch. Het wijkt in belangrijke mate af van het beleid van het ministerie van Defensie. In zijn voorstellen lijkt het beter te beseffen waar de grote problemen voor Defensie liggen dan minister Eimert van Middelkoop en zijn door de wol geverfde rechterhand staatssecretaris Cees van der Knaap.

Hoewel de kranten vooral wezen op de bezuinigingen op het grote materieel, blijkt eruit dat de PvdA Tweede Kamerfractie vindt dat meer middelen, meer verstand en meer zorgvuldigheid op het personeel los gelaten moet worden. Het moet afgelopen zijn met seksuele intimidatie en inwijdingsrites. De soldaat moet vanaf het begin gewezen worden op zijn rol als mens in de wereld, zorgzaam voor collega’s en mensen die hij bij uitzendingen tegen zal komen. De 'baas' moet beter voor zijn mensen zorgen.

Ook valt op dat de vervanger van de F-16, de Joint Strike Fighter, niet wordt genoemd.

Het snijden in dubbelingen in de organisatie en het afstoten van nauwelijks gebruikte grote wapensystemen moeten geld opbrengen. Dat moet aangewend worden voor het personeel. De reorganisatie dient ook om de krijgsmacht beter controleerbaar te maken. Want dat valt ook op in het PvdA epistel: Defensie wordt gezien als een organisatie die de vuile was binnen houdt en zelfs de Minister vaak niet voldoende informeert. Forse kritiek.

Bezuinigingen moeten nog een ander doel hebben en dat is efficiëntie bij inzet om vrede naderbij te brengen of de schending van mensenrechten tegen te gaan. Dit optreden wordt in fraaie PR-taal wederopbouw, noodhulp en crisisbeheersing genoemd. Soms is vaagheid troef.

De oorlogen in Afghanistan en Irak worden genoemd, maar wat mij betreft is de zin: “Op de terroristische aanslagen in New York en Washington volgden de oorlogen in Afghanistan en Irak,” wel een erg magere duiding ervan. Blijkbaar moet die uitleg mistig blijven, omdat men binnen de PvdA niet tot overeenstemming kan komen. Tegen oorlog is de PvdA niet, ze ziet de goede kanten ervan, maar noemt het anders, bijvoorbeeld "op oorlog gelijkende operaties".

Er wordt een harde keuze gemaakt in de eerste plaats voor personeel. Maar dat wordt meteen weer teniet gedaan door te kiezen voor een interventionistische krijgsmacht. De uitzendingen zijn immers de grootste aanslag op het personeel.

De partij had meer indruk gemaakt als ze keihard had gekozen tegen Afghanistan, tegen kernwapens (ze willen de Nederlandse kernwapentaak wegens praktische bezwaren niet verlengen, maar hebben geen principiële bezwaren tegen het gebruik) en tegen stand-off wapens (zoals kruisraketten).

Met de PvdA kan Nederland nog steeds deelnemen aan militaire operaties ver weg; aan oorlogen met kernwapens; en – dat is wel het meest bevreemdende zinnetje – "aan interventies waarbij nauw wordt samengewerkt met NGO’s soms zelfs afgedwongen."

Eerder Volkskrantblog 5 november 2007