Nederlandse 007 apparatuur; Koninklijke Ten Cate op innovatieve defensiemarkt

Special Forces hebben de bezuinigingen op defensiebudgetten het best ontlopen. Ze zijn een essentieel onderdeel van de nieuwe oorlog op afstand beleid, waarvan drones een ander in het oog springend element zijn. De nieuwe apparatuur voor deze XL-militairen appelleert aan de fantasie van een jongen. 

De Nederlandse Special Forces, het Korps Commando Troepen (KCT), bestelden vorig jaar onbemande parachutes van US Airborne Systems. Met GPS-navigatie uitgerust kunnen deze parachutes dag en nacht op de juiste plek landen om stiekem voorraden te leveren aan de troepen in het veld. De Nederlandse groene baretten hebben sinds het najaar van 2013 de beschikking over de Microfly en de Firefly, geschikt voor goederenvervoer tot respectievelijk 250 kg en 1000 kg. Het is het type uitrusting waarvan je verwacht dat 007 die gebruikt.

Foto op: http://www.autoweek.com/article/20120625/carnews01/120629888

De ongeschonden budgetten voor dergelijke uitrusting biedt ook mogelijkheden voor bedrijven. In april werd de Koninklijke Ten Cate N.V. door General Dynamics Ordnance en Tactical Systems (OTS) geselecteerd om de bepantsering voor het Ground Mobility Vehicle (GMV) 1.1 voor het Amerikaanse Special Operations Command (SOCOM) te fabriceren. Het Commando is van plan om de komende zes jaar 1.300 GMVs te kopen voor zo'n US$ 245.000 per voertuig. Elk weegt minder dan 3.200 kg, is geschikt voor zeven militairen en door de lucht transporteerbaar met bijvoorbeeld CH-47 Chinook helikopters. (zie illustratie)

General Dynamics OTS krijgt de bepantsering als een complete set, klaar voor installatie. De bestelling bij de in Ohio gevestigde afdeling van Ten Cate heeft een waarde van ongeveer US$ 30 miljoen. Die opbrengsten zullen in de komende drie tot vier jaar binnen stromen. De productie begint in de tweede helft van 2014. Deze order maakt deel uit van een totale orderportefeuille van meer dan 100 miljoen dollar, die Ten Cate Advanced Armor in 2014 verwacht.

Eerder in 2014 haalde Ten Cate de krantenkoppen met een andere product voor Special Forces. In januari protesteerden de militaire vakbonden VBM en ACOM tegen de plannen van het Nederlandse ministerie van Defensie om Chinese uniformen kopen voor Nederlandse special forces die zouden worden ingezet in Mali. Verschillende parlementsleden stellen vragen bij de goedkopere, maar "inferieure" Chinese uniformen. Ten Cate hoopte dat het Ministerie voor de zogenaamde Defender M.' textiel zou kiezen. "Die beschermt onze militairen veel beter." Een paar maanden later leek het erop alsof het Ministerie van Defensie had geluisterd en werden nieuwe uniformen besteld, gemaakt van Defender M. en genaaid door kledingfabrikant NFM uit Noorwegen. De oude uniformen waren aldus het Ministerie op. Dat kwam goed uit.
De uniformen werden al gepot in januari tijden het concert ter ere van het 200 jarig bestaan van de Nederlandse landmacht waar prinses Beatrix uniformen inspecteerde uit de geschiedenis daarvan.
De textielfabrikant uit Nijverdal heeft meer militaire activiteiten. Composietmateriaal ontwikkeld in samenwerking met Fokker Aerostructures werd bijvoorbeeld gebruikt voor vleugeldelen van de Joint Strike Fighter (F-35). Maar de vijftig procent militaire omzet van Ten Cate die de Nederlandse lobbygroep voor de militaire industrie NIDV claimde, is een overdrijving; propaganda gebruikt in een poging om kortingen op de militaire begroting aan te pakken. De militaire omzet draait de laatste jaren om de 10 procent en dat zal ook dit jaar gehaald worden.

De nieuwste militaire klant van Ten Cate, SOCOM, is actief in 130 landen wereldwijd. Het heeft daarbij een twijfelachtige reputatie. De vraag is herhaaldelijk gesteld op grond van welk gezag de operaties van de snelle jongens vallen, in het bijzonder die waarbij onschuldige burgers werden gedood. Al Jazeera vat de taken van het Commando bondig samen: moorden, contraterrorisme, verkenningsacties, inlichtingen analyse en het trainen van buitenlandse troepen. Een van de belangrijkste onderdelen is de Joint Special Operations Command (JSOC), een sub-commando met als primaire taak het bijhouden en het doden van verdachte terroristen. JSOC is alleen aan de president verantwoording schuldig en valt onder diens bevel, waarmee democratische controle ontweken wordt. John Nagl, een voormalige top-adviseur op het gebied van opstandsbestrijding, noemde JSOC "an almost industrial-scale counterterrorism killing machine". Ten Cate's contract met deze moordmachine van onze bondgenoot zal desondanks niet onder het wapenexportbeleid vallen. Zou dat niet moeten veranderen?

Martin Broek

Geschreven voor Konfrontatie, engelstalige versie voor Campagne tegen Wapenhandel

Dutch 007 equipment; Royal Ten Cate on innovative defence market

Special Forces are the troops most spared by Western governments when economizing on the military. They are an essential element of the new Remote Warfare policy of which drones are another element. New equipment appeals to boy's fantasy. With DARPA's newly-commissioned stealth dirt bikes, the enemy “will never hear how rad you are”. BRD Motorcycles developed a quiet, lightweigt and usefull motor for U.S. expeditionary special operations.

The Dutch Special Forces, the so-called Korps Commando Troepen (KCT), ordered unmanned parachutes of U.S. Airborne Systems. Navigated by GPS, these parachutes can land – night and day – on the right spot to deliver supply to forces in the field. Since autumn 2013, the Dutch green berets have access to the Microfly and the Firefly unmanned parachutes, suited to drop freight until 250 kg and 1000 kg respectively. It is the kind of equipment you expect 007 to use.

There is also plenty of budget for more modest products. In april, the Dutch company Royal Ten Cate has been selected by General Dynamics Ordnance and Tactical Systems (OTS) to provide armor for the Ground Mobility Vehicle (GMV) for the US Army Special Operations Command’s (SOCOM) GMV 1.1. The command plans to purchase up to 1,300 GMVs over the next six years at about $245,000 per vehicle. Each truck will weigh less than 3.200 kg, hold up to seven personnel and be transportable by M/CH-47 Chinook helicopters.

Ten Cate will design, manufacture and deliver the armour for the vehicle and provide it to General Dynamics OTS as a complete kit ready for installation. The order has a value of about $30 million for the Ohio-based division of the company. Revenues will be generated in the next three to four years, with production beginning in the second half of 2014. This order of General Dynamics Ordnance and Tactical Systems forms part of a total order book of projects in excess of $100 million, which TenCate Advanced Armor is expecting to receive during 2014. Revenues out of this order book will be generated during the next four years.

Earlier in 2014, Ten Cate made headline with an other Special Forces product. In January, military labour unions VBM and ACOM protested on the plans by the Dutch ministry of Defence to buy Chinese uniformes for Dutch special forces deployed to Mali. Several parliamentarians asked questions about cheaper, but “inferior” Chinese uniforms bought by the Ministry. Ten Cate hoped that the MoD would choose the advanced Ten Cate textile 'Defender M “Better protecting our military”. A few months later the MoD seemed to have listened and ordered new uniforms made of Ten Cate's Defender M, sewed at clothing manufacturer NFM from Norway.
Those uniforms where spotted yet in January at the 200th anniversary of the Dutch army concert in The Hague where Princess Beatrix inspected troops wearing uniforms from throughout the Dutch Army’s history.
The textile manufacturer from Nijverdal has more military activities. Its composite material developed together with Fokker Aerostructures is e.g. used for wing parts of the Joint Strike Fighter (F-35). But the fifty percent military turnover by Ten Cate claimed by the Dutch lobby group for the military industries NIDV is an exaggeration, used as propaganda in an effort to tackle reductions on the military budget. In 2013, Ten Cate military turnover was 8 percent.

Ten Cate's newest military customer, SOCOM, is active in 130 countries worldwide. Questions have been raised in the media about the authority to conduct of SOCOM's special operations raids, particularly when innocent civilians were killed. Al Jazeera summarizes the tasks of the Command: assassinations, counterterrorist raids, long-range reconnaissance, intelligence analysis, foreign troop training etc. One of the key components is the Joint Special Operations Command (JSOC), a clandestine sub-command whose primary mission is tracking and killing suspected terrorists. It is only reporting to the president and acting under his sole authority, evading democratic scrutiny. John Nagl, a former high level counterinsurgency adviser, called JSOC "an almost industrial-scale counterterrorism killing machine". However, Ten Cate's deal with this killing machine of the our ally on the other side of the Atlantic will not be considered under the arms export policy.

Geschreven voor Campagne tegen Wapenhandel

Nederlands geld voor kernwapens

In het onlangs verschenen rapport 'Don't bank onthe bomb' wordt onder het kopje Nederland één Nederlandse producent van kernwapens genoemd: the European Aeronautic Defence and Space Company (EADS). EADS is de producent van het civiele Airbus passagiersvliegtuig, maar ook – via het bedrijf MBDA, waarin het één van de drie aandeelhouders is – van een nieuw type kernraketten. Daarnaast produceert en onderhoudt EADS de Franse kernraket M45. De EADS productie vindt grotendeels plaats in het buitenland, het hoofdkantoor van het bedrijf is om belastingtechnische redenen in Nederland gevestigd: internationaal opererende bedrijven krijgen in Nederland forse belastingvoordelen.

De grote betrokkenheid van Nederland bij kernwapenproductie blijkt vooral in de financiële sector. Nederland heeft grote banken. In de Fortune top-500 komen ING, Aegon en Rabobank voor. De drie behoren tot de grootste zesbedrijven van ons land. Het rapport 'Don't bank on …' vermeldt ING en Aegon. Aegon investeert via Transamerica en Kames Capital in Alliant Techsystems, Babcock International, BAE Systems, Boeing, Finmeccanica, Honeywell International, Rolls-Royce and de Serco Group. ING investeert in Boeing, EADS, Honeywell International en Safran. Al die bedrijven zijn betrokken bij kernwapenproductie. (Voor een korte beschrijving van de activiteiten van de bedrijven zie, pag 7 van 'Don't bank ...')

Een kleine tien jaar geleden begon de huidige golf van acties tegen de financiering van de defensie-industrie door Nederlandse financiële instellingen met het aankaarten van de ABN-AMRO investeringen in Insys, een bedrijf voor het onderhoudt van clusterbommen. De actie werd gestart door de Campagne tegen Wapenhandel en verbreide zich al snel via Kamervragen, acties, betrokkenheid van de PvdA en SP etc. naar een breed publiek. Kort daarop werd Netwerk Vlaanderen http://www.fairfin.be/ – tegenwoordig FairFin – in Nederland actief om de banken te bewegen niet te investeren in verkeerde wapens. De Campagne tegen Wapenhandel richtte inmiddels zijn pijlen op de Rabobank en ING die een levering van oorlogsschepen naar Indonesië financierden. (In 2011 financierde ING nog voor ruim vijftig miljoen euro de levering van reserve onderdelen voor deze schepen.) Een deal waaraan ABN-AMRO bewust niet deel wilde nemen nadat het informatie had ingewonnen bij een Nederlandse hoogleraar en Indonesiëdeskundige die de deal wegens de mensenrechten situatie afraadde. Niet investeren in wapens scoort goed bij het publiek en daarvan maken niet alleen de Triodos en ASN-bank gebruik.

Als het gaat om investeringen met Nederlands kapitaal moeten de pensioenfondsen niet vergeten worden. Dit zijn grote spelers op de internationale kapitaalmarkt. In 'Don't bank …' komt echter alleen het Unilever Pensioenfonds Progres voor als fonds dat de productie van nucleaire wapens financiert. Eén pensioenfonds is een flinke vooruitgang vergeleken met eerdere rapporten. In 2007 publiceerde de Campagne tegen Wapenhandel een overzicht van de investering vanpensioenfondsen in wapens en goederen waarmee de mensenrechten werden geschonden. In dat overzicht komen nog enige tientallen bedrijven en fondsen voor die in kernwapens investeren. De activiteiten van de Campagne tegen Wapenhandel en het Netwerk Vlaanderen werden gevolgd door acties van OxfamNovib en Pax Christi op dit vlak (doorgaans ondersteund door de Nederlandse onderzoeksorganisatie Profundo). Al die activiteiten haalden uitgebreid de media en pensioenfondsen en banken pasten hun investeringen aan. Het is bijna ongelofelijk hoeveel bedrijven er onder publieke druk inmiddels door financiers zijn afgestoten.

De Eerlijke Bankwijzer, gemaakt door een brede coalitie van maatschappelijke organisatie, geeft overzichtelijk weer op welke terreinen financiële instellingen slecht scoren. Ook hier komen we Aegon en ING (investeert in kernwapenproducenten als die minder dan de helft van de omzet uit wapens halen) weer tegen.

Uit 'Don't bank ...' zou je kunnen opmaken dat de strijd bijna gestreden is. Helaas. Deze week publiceerde de Campagne tegen Wapenhandel een overzicht vaninvesteringen door pensioenfondsen in kernwapenbedrijven. In die lijst staan tientallen Nederlandse pensioenfondsen. Gegevens komen van de pagina's van de fondsen zelf (maart 2012). Het gaat daarbij om bedrijven die kernwapens en onderdelen daarvoor produceren of onderhouden. Ze worden door CtW gegroepeerd per bedrijf. “Er zijn nog best veel fondsen die investeren in kernwapens. Ik heb volledig willen zijn,” zegt Mark Akkermans, de auteur van het Campagne tegen Wapenhandel-rapport. “In 'Don't bank …' is er voor gekozen investeringen kleiner dan een half procent van het totaal aan uitstaande aandelen en obligaties in de kernwapenbedrijven niet op te nemen. Dat vertekent het beeld,” zegt Akkermans. Kijk je naar de kleine en grote Nederlandse investeringen in de kernwapen-industrie dan is nog een lange weg te gaan. “Vier van de vijf grote pensioenfondsen investeren nog steeds in kernwapens, alleen PGGM niet.”

Geschreven voor Sargasso

Tunesië al jaren lang klant voor Nederlandse wapens

Gisteren verliet president Ben Ali van Tunesië zijn land. De bevolking was hem na jaren onderdrukking en armoede beu. De bevolking bleek sterker dan de machthebber. Concessies aan de demonstranten en straten vol politie en leger konden de woede niet bedaren. Wel vielen slachtoffers. Tussen de vijftig en tachtig mensen kwamen volgens conservatieve schattingen om het leven. Nederland leverde regelmatig wapens aan het regime.

Sluipschutters zijn de afgelopen weken ingezet om de demonstranten te stoppen. The violence has continued for a month and claimed at least 23 lives this week - many killed by police snipers," stelt de Schotse Daily Record van 14 januari in dit verband. En The Guardian van vrijdag 14 januari voert Navi Pillay op, de VN vertegenwoordiger voor de mensenrechten die zegt: "protesters had died as ‘a result of excessive measures used, such as snipers(…)’.”

De laatste bekende Nederlandse wapenleverantie aan Tunesië betrof een zogenaamde passieve richtkijker. Niet zo’n kleintje voor op je jachtgeweer, maar een met een exportwaarde van 10.000 euro. Een kijker die een sluipschutter gebruikt om zijn doel dodelijk te raken.

Niet alleen gingen mensen op vakantie naar het autoritair bestuurde land, Nederland leverde er ook wapentechnologie aan. Het ging nooit om grote leveranties. Maar de kleine leveranties waren er met enige regelmaat. Vaak strijdig met de richtlijnen wapenexportbeleid. Een levering van Duitse oorlogsschepen vol Nederlandse technologie ging helemaal ongecontroleerd naar Tunis, zo beschrijft de Campagne tegen Wapenhandel in een rapport. Deze organisatie stelde de leveranties in 2007 ook aan de orde in een brief aan Tweede Kamerleden.

Datum	goederen	eindbestem- ming	herkomst	waarde (€)
13-05-2004	Passieve observatielijker met objectieven	Tunesië	Nederland	6.000
28-10-2005	Communicatiesystemen en toebehoren	Tunesië	Nederland	1.037.336
28-10-2005	Draagbare rondzoekradar (tijdelijk of retour-na-reparatie)	Tunesië	Nederland	226.891
27-06-2007	Delen van radarvuurleidingsystemen	Tunesië	Nederland	16.570
08-05-2009	Onderdelen van radarvuurleidingsystemen	Tunesië	Onbekend	738.804
27-10-2009	Optische passieve richtkijker (tijdelijk of retour-na-reparatie)	Tunesië	Nederland	10.000
Bron: maandrapportages Afgifte uitvoervergunningen, doorvoervergunningen en vergunningen financieel verkeer voor militaire goederen, Ministerie EZ. Zie: stopwapenhandel.org/(...)/overheid.html

Blog leidde tot een blog van Harry van Bommel. Vervolgens weer tot inbreng in vragenuurtje (18 januari) door Japsper van Dijk (beide SP).

Een jongen rolt, als John Wayne in zijn jonge jaren door een klein huisje. Hij doet voor hoe hij de familie zal beschermen tegen aanvallers. Hier in Nederland zou het een spel zijn, in de Democratische Republiek Congo - waar het beeld is gemaakt - is het bittere ernst.

Er zijn meer van dergelijke fragmenten in de film Dealing and Wheeling. Ze maken duidelijk dat kleine wapens onmisbaar zijn in gebieden waar veiligheid niet bestaat. De film richt zich tegen ongebreidelde wapenexport, maar komt niet met oppervlakkige morele verontwaardiging en makkelijke antwoorden.

De film van Sander Francken besvat veel losse eindjes geschoten op verschillende continenten en een aantal zaken die wat verder worden uitgewerkt. De speurtocht naar een versie van het wapen waarmee Theo van Gogh is vermoord eindigt in een kantoor van de ontwikkelings organisatie van de VN (UNDP) waar we horen hoe een klein partijtje van deze HS 2000 verdween en werd gebruikt bij moorden in het criminele circuit en bij moorden op politici en de Nederlandse filmer.

Verder gaat de film in op de slechte controle op wapens in de Balkan. Duidelijk wordt dat deze wapens overal terecht komen en dat zijn niet altijd de bestemmingen die opgegeven worden. De makers konden in een loods ongehinderd de ordners filmen en voorlezen met de administratie van de handel in de opgeslagen wapens, zonder dat iemand de tijd heeft erop te letten. Dit mooi voor de makers, maar maakt vooral duidelijk hoe belabberd het met de controle op deze wapendepots is gesteld.

Er zit ook een impliciete kritiek in de film op het genieten van het schieten met wapens. Het doet een groot deel van de 75.000 sportschutters in Nederland onrecht door ze af te schilderen als een soort jongensachtige wapenfetisjisten. Er is nog wel meer van die makkelijke kritiek. Slapende of zich vervelende diplomaten filmen tijdens een vergadering van de Verenigde Naties betekent niets en voegt niets toe. Na een aantal uren toesprakenbeluisteren valt bijna ieder normaal mens in slaap, en dat heeft hiet perse met desinteresse te maken.

Het is detail kritiek. De film is het meer dan waard om te bekijken. Er zitten hele mooie losse flarden in en duidelijk wordt dat wij hier mede verantwoordelijk zijn voor geweld in oorlogen ver weg door de slechte controle.

Andere films over wapenhandel(aars)
Lord of War
Dealing and wheeling in small arms
Darwins Nightmare
Bowling for Columbine
Blood diamant

Joris Luyendijk ziet ze wel

Afgelopen zomer presenteerde Joris Luyendijk niet alleen zomergasten . Hij publiceerde ook een boek over zijn ervaringen als journalist in het Midden-Oosten. Hij beschrijft de misverstanden, de misplaatste beeldvorming en bijvoorbeeld dat slachtoffers daarnaast ook gewone mensen zijn.

Luyendijk had sociale wetenschappen en arabisch gestudeerd en deed onderzoek naar leeftijdgenoten in Caïro. Hij schreef er een boekje over en werd vervolgens correspondent en streek wederom neer in de stad. Hij komt er als journalist tot de conclusie dat journalistiek in de Arabische wereld onmogelijk is.

Op de pagina waar hij dit inleidt, staat ook:

"Natuurlijk had ik over dictatuur gelezen. (...) Het was niet tot me doorgedrongen, niet echt, en dat bleef lang zo. Tijdens mijn studiejaar in Egypte wist ik dat mensen zonder proces in de gevangenis zaten, ik zag portretten van de president en bij de campus stond een pantservoertuig met mitrailleur. Maar zulke dingen wenden."(p. 66)

Wist Joris dat de kans zeer groot was dat hij keek naar een pantservoertuig dat op de Leusderheide, Seedorf of Havelte heeft rond gereden met Nederlandse militairen erin. In 1998 leverde Nederland zeshonderd zogenaamde YPR's, pantserrupsvoertuigen aan Egypte. Zo kom je overal de Nederlandse wapens tegen, mogelijk zelfs in een boekje over Nederlandse Midden-Oosten journalistiek. Als Luyendijk een foto van dat voertuig heeft, kan hij dit zelf nog even bekijken.

Een pantservoertuig is ideaal wapentype om in steden vrees mee in te boezemen. Nederland moest ervan af en dus gingen ze. Een paar jaar later, in 2004, zou Nederland er nog 400 leveren. Egypte beschikt inmiddels over ruim 1.000 Nederlandse pantservoertuigen uitgerust met mitrailleur of .50 geweer. Een kwart van omvangrijke hoeveelheid Egyptische militaire voertuigen komt dus uit Nederland. Maar ze worden niet ingezet tegen de burgers, aldus de Regering. Joris zag ze wel als schrikmiddel voor de campus.

Over die levering van 400 stuks heeft nog geen enkel serieus medium gepubliceerd en de berichtgeving over die 600 van de jaren negentig beperkte zich vrijwel tot Onze Wereld.**

Blijkbaar is het leveren aan een dictatuur niet zo erg, als het onze dictatuur is.

---

Uit: 't Kan Anders 8 november 2004.

Volgend jaar zal mogelijk de levering van 400 pantservoertuigen naar Egypte opgenomen zijn. Deze levering wordt momenteel voorbereid. Als je al die voertuigen in een rij achter elkaar zet dan heb je een file van meer dan 2½ kilometer. De voertuigen zijn grotendeels uitgerust met 12,7 mm (.50”) geschut en kunnen zeven personen vervoeren. Al met al een forse bijdrage aan het Egyptische leger. De regering meldt ter geruststelling “dat sinds 1994, voor zover bekend, Egyptisch legermaterieel, noch overigens het Egyptische leger zelf, tegen burgers is ingezet.”

Amnestie meldt echter dat tijdens een studentenprotest in april 2002 een student werd gedood door geweervuur. “De demonstratie begon vreedzaam, maar liep uit de hand toen de veiligheidstroepen studenten verhinderden zich aan te sluiten bij demonstranten buiten de universiteitscampus.” Wel degelijk inzet van militairen tegen burgers.

Egyptische Kopten rapporteren een nog directere relatie tussen de op stapel staande levering en inzet tegen burgers. Januari 2004 werd een Koptisch klooster aangevallen in Egypte, een medewerker werd gedood en acht nonnen verwond. Vorig jaar werd ook al een Koptisch klooster aangevallen, daarbij werden pantservoertuigen ingezet.

Human Rights Watch beschrijft het terroriseren van een dorp. Hierbij is een vrouw doodgeslagen door veiligheidstroepen.

Deze voorbeelden zijn het resultaat van een oppervlakkige zoektocht met een internet zoekmachine. Het begint er op te lijken dat de term ‘voorzover bekend’ - die de Regering regelmatig gebruikt als het onderzoek naar mensenrechten en veiligheidssituaties betreft -, in feite betekent we weten het niet, willen het niet weten en leveren wel.

* Opmerkelijk is dat ook op de website van de Campagne tegen Wapenhandel niets over die eerste levering te vinden is. Hij wordt wel beschreven in: Nederlandse Wapenhandel in de jaren '90

Geschreven in 2006.

Zeilen op een wapenwedloop in Zuid-Amerika

Diplomatie is een kunst. Klippen omzeilen is er een essentieel onderdeel van. Vorige week werd in Chili gevierd dat een nieuw marineschip aan de vloot werd toegevoegd. De minister van Defensie van Chili, Vivianne Blanklot, had de moeilijke taak om verhalen dat Chili met zijn grootschalige wapenaankopen de wapenwedloop in Zuid-Amerika zou versterken te ontzenuwen.

“Met Argentinië onderhouden we een open dialoog, en ze weten precies wat wij [aan wapens] hebben en wat we kopen. Zij zijn een soortgelijk wapenaankoopprogramma begonnen, net als bij ons vervangen ze hun wapens.” Zo dat is mooi gezegd, je hoort het de Minister denken. De grootschalige wapenaankopen hebben helemaal niets met een wapenwedloop te maken, maar zijn slechts onderdeel van het traject om de krijgsmacht up-to-date te brengen.

Maar dan ligt er nog een probleem, want het grensconflict met Argentinië bestaat wel, maar dat met Peru is veel belangrijker. Peru zegt openlijk dat het meer wapens nodig heeft om zich eventueel tegen buurland Chili te kunnen verdedigen. Daar worden geen rotsen omzeild, maar klip en klaar duidelijk gemaakt waarom nieuwe en dure wapens worden aangekocht.

Wederom Blanklot. “Met Peru en alle andere buren willen we dat niveau van vertrouwen ook bereiken.” Hier ligt het probleem want Peru zegt dat het buurland Chili en zijn vele wapenaankopen niet vertrouwt. Blanklot lijkt schipbreuk te gaan leiden, maar vervolgt: “Ik geloof dat ook met betrekking tot Peru belangrijke stappen ( de zogenaamde bi-laterale 2+2 bijeenkomsten) zijn gezet naar mee vertrouwen.” Maar dat kan toch niet verhullen dat sinds november 2005 de verhoudingen tussen beide landen zijn verhard en van groter vertrouwen is allerminst sprake.

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt bovendien dat grensconflicten het vaakst aanleidingzijn voor het uitbreken van gewapende conflicten (zie: What do we know about War, (Rowman & Littlefield Publisher: Lanham, 2000) nauw gelieerd aan de Correlates of War project.) Toch weet Nederland een slaatje te slaan uit de Zuidamerikaanse wapenwedloop, die geen wedloop mag heten. Zie hier voor meer informatie over de Nederlandse leveringen.

Bron citaten: Chileens Ministerie van Defensie; 26 oktober 2006, web-posted Oct. 30, 2006 en vertaald door Defence & Aerospace.

Op de foto's Special Forces uit Indonesie

Nederland leverde enige jaren geleden vier kleine fregatten aan Indonesië. Het was bij de Campagne tegen Wapenhandel mijn taak de kritiek hierop zo helder en krachtig mogelijk naar voren te brengen. Met hulp van groepen in het hele land, parlementsleden, plaatselijke filaalhouders van de coöperatieve Rabobank, activisten, NGO's etc. kwamen we een eind. Maar net niet ver genoeg. Op mijn anonieme blog van destijds (wapens en andere ellende) vond ik deze tekst en foto's:

Gelukkig zijn de Nederlandse schepen niet geschikt om deze mannen-uit-een-stuk te vervoeren. Tenminste dat vinden politici. De PvdA vond controle achteraf van de inzet van korvetten daarom dan ook bij nader inzien volstrekt overbodig. De argumentatie die tot dit standpunt leidde was hoogst wonderlijk. Het waren geen technische argumenten die de doorslag gaven. Maar een kwestie van handhaving.
     Je kan voorwaarden aan het gebruik stellen, maar omdat Indonesië zich er in eerdere gevallen niet aan hield is dit niet zinnig. Het lijkt erop alsof met de export van de schepen, de straffeloosheid niet de facto maar wel in de praktijk wordt geïmporteerd en zelfs wordt gehonoreerd. Uiterst merkwaardig. Weg meerderheid.

(Een aantal jaren later zou een ambtenaar vertellen dat ze hun uiterste best hadden gedaan de PvdA op de 'juiste' gedachten te brengen.)

Landing met zodiac (Voor de Nederlandse korvetten worden die gemaakt in Zeeland) Tijdens landing. Op de achtergrond een Zodiac. Voor de Nederlandse korvetten worden die gemaakt door De Wolf. Op de pagina van de Campagne tegen Wap[enhandel nog twee foto's met marineschepen vol Nederlandse wapentechnologie op de achtergrond (de KRI Todak en KRI Hadjar Dewantara) tijdens een landing met Zodiacs. Maar de Nederlandse wapensystemen zullen nu in de toekomst alleen nog voor goede doelen gebruikt worden. Laten we het verleden toedekken (daar zijn Nederlanders goed in als het om Indonesie gaat).

NL boert goed in wapenhandel (20 december 2006)

De wapenexport vanuit Nederland maakt de afgelopen jaren een opmerkelijke groei door. In 2005 behoorde Nederland tot de vijf belangrijkste landen op dit gebied. De waarde van de verstrekte wapenexportvergunningen bedroeg 1,2 miljard euro, een recordbedrag.

(overgenomen van Ravage digitaal over wel zelf geschreven rapport)

Al enkele jaren is een langzaam stijgende trend te zien. Nieuwe grote orders uit onder meer Chili en Indonesië doen vermoeden dat die tendens zich in 2006 doorzet, meldt de militaire onderzoeksgroep Campagne tegen Wapenhandel. Hun bevindingen zijn terug te vinden in het rapport Analyse Nederlandse wapenexportvergunningen 2005. [PDF bestand]
Binnen de Nederlandse wapenexport vallen vier belangrijke categorieën te onderscheiden: de verkoop van overtollig legermaterieel, de export van hightech defensie-elektronica (radar- en vuurleidingssystemen, optische apparatuur), de uitvoer van componenten voor in het buitenland gebouwde grote wapensystemen (pantservoertuigen, gevechtsvliegtuigen en bewapende helikopters) en militaire scheepsbouw. De belangrijkste exporteurs zijn respectievelijk Defensie/Nederlandse staat, Thales Nederland, Stork Aerospace en scheepsbouwketen Damen (incl. De Schelde).

Na jaren van intensieve lobby publiceerde de regering onlangs voor het eerst een openbaar overzicht van wapendoorvoer waarvoor een meldplicht geldt. Daaruit blijkt bijvoorbeeld dat via Nederland grote hoeveelheden munitie naar Israël gaan. Het dictatoriale Kazachstan ontving in december vorig jaar 5.528 Tsjechische traangasgranaten via Schiphol. Kenia, Pakistan en Peru ontvingen via Nederlands grondgebied eveneens vele tienduizenden stuks munitie.

Hoewel Nederland zegt terughoudend te zijn met wapenexporten, wijst de praktijk ondubbelzinnig het tegendeel uit. Conflictgebieden en autoritaire regimes hebben onverminderd toegang tot militair materieel uit Nederland. Voorbeelden daarvan zijn India, Taiwan, Turkije en Egypte. Naast de directe uitvoer van wapens speelt Nederland ook een sleutelrol en de haven van Rotterdam.

Campagne tegen Wapenhandel vindt dit een zorgwekkende ontwikkeling die in schril contrast staat met de positie van gidsland op het gebied van vrede en veiligheid die Nederland zich zo graag toedicht. Ook plaatst de Campagne tegen Wapenhandel grote vraagtekens bij de onafhankelijke toetsing van vergunningsaanvragen wanneer de Nederlandse staat als verreweg de grootste wapenhandelaar direct belang heeft bij een soepele exportnorm.

bron: www.ravagedigitaal.org/actienieuws/december/15/15.php

of zie: http://www.stopwapenhandel.org

Geschreven voor Volkskrantblog (20 december 2006)

Nederlandse wapenexport naar recordhoogte

Hieronder een persbericht van de Campagne tegen Wapenhandel

(Vorig jaar leidde dit jaarlijkse rapport - nadat het de Volkskrant haalde - tot vier verschillende blogs. Eens kijken of dat dit jaar weer zo is.)

Groningen, 11 november 2009 – In 2008 bereikte de Nederlandse wapenexport een recordhoogte van ruim 1,25 miljard euro, zo blijkt uit de vandaag verschenen “Analyse Nederlandse wapenexportvergunningen 2008” van de Campagne tegen Wapenhandel. Een aantal uitvoervergunningen botst duidelijk met de Europese wapenexportcriteria waaraan Nederland zich heeft verbonden.

Zo werd toestemming gegeven voor wapenzendingen naar Pakistan, Saoedi-Arabië en Jemen, ondanks gewapende conflicten en mensenrechtenschendingen in die landen. Indonesië, waarmee Nederland een langlopende ontwikkelingsrelatie heeft, steekt zich met 316 miljoen euro voor de aanschaf van twee korvetten en bijbehorende radarvuurleiding nog dieper in de schulden.

Nederland laat wapentransporten via Schiphol en Rotterdam ongehinderd passeren als de vracht afkomstig is van bondgenoten. Zodoende liet men twee Tsjechische wapentransporten met ondermeer 20.000 geweren door op weg naar Sri Lanka. Ook werd niet opgetreden tegen een massale vracht Amerikaanse munitie voor Georgië, die eind juli – vlak voor de oorlog tegen Rusland - op Schiphol werd aangemeld.

Daarnaast vallen een groot aantal exporten van nachtzichtapparatuur op voor de krijgsmachten van India, Marokko, Thailand en China. Tegen China loopt nota bene een (beperkt) Europees wapenembargo. Het Libische leger is voor het eerst in decennia weer een acceptabele bestemming; aan dictator Khadaffi werd een radar verkocht.

“Nederland houdt een dubieuze reputatie hoog als grote wapenexporteur” vindt onderzoeker Frank Slijper van de Campagne tegen Wapenhandel. “Economische en bondgenootschappelijke argumenten wegen vaak zwaarder dan mensenrechten, vrede en veiligheid”.

De “Analyse Nederlandse wapenexportvergunningen 2008” is te vinden op www.stopwapenhandel.org

Kreeg ik ook nog binnen:

De emailnieuwsbrief van de Campagne tegen Wapenhandel verschijnt vier keer per jaar. Aanmelden en afmelden kan via info@stopwapenhandel, ovv ‘nieuwe abo nieuwsbrief’of ‘einde abo nieuwsbrief’. Ken je mensen in je omgeving voor wie deze email nieuwsbrief interessant kan zijn, stuur hem dan door!

Eerder Volkskrantblog 11 novembere 2009

Martelen en leveren

Vandaag publiceerde de Campagne tegen Wapenhandel haar jaarrapport over de Nederlandse wapenhandel. Die handel blijft maar groeien. Het is nu al meer dan 1,4 miljard euro.

Opvallend is dat voor het eerst ook het wapenexportbeleid in het rapport wordt besproken. In eerdere versies ging het vooral over de wapentransacties en werd het beleid alleen in bepaalde gevallen bij leveringen genoemd. Ook in dit rapport wordt die ad hoc benadering bij de bespreking van leveranties naar Jordanië weer gebruikt:

“Op wel erg botte wijze verklaart Den Haag dat het een [mensenrechten] los staat van het ander [een wapenleverantie]: “hierbij dient altijd een direct verband te bestaan tussen de te leveren goederen en de mensenrechtensituatie in het desbetreffende land.” Oftewel: wapens leveren aan een dictatuur die martelt en basale burgerrechten schendt mag zolang die wapens daar maar niet voor gebruikt worden.” (p. 14)

Het is kritiek die ik deel, maar ze is niet beperkt tot Jordanië, maar algemeen. Een dergelijke afweging wordt toegepast bij alle wapenexporten naar landen waar de mensenrechten worden geschonden. Zo staat het immers in de richtlijnen. Het 'erg bot' moet je dan ook niet het ministerie aanwrijven. Dit kan zich beroepen op beleid dat de instemming heeft van de Tweede Kamer. Daar wringt dan ook de schoen. Er is een meerderheid voor dit beleid.

Verder is het weer een helder en goed overzicht, waarmee de Campagne tegen Wapenhandel niet alleen inzicht geeft in de Nederlandse wapenexporten, maar ook duidelijk maakt waarom ze moet bestaan.

Rapport
Persbericht

In Spits met reacties.

Tweedehands wapens

Bij wapenhandel denkt menigeen aan mannen met donkere zonnebrillen en zwarte BMW’s. In Nederland zit dat heel anders. Daar zijn de grootste wapenhandelaars ambtenaren op het ministerie van Defensie. De Nederlandse overheid is al sinds jaar en dag de belangrijkste wapenhandelaar van dit land. De Schelde en Thales vallen hierbij vergeleken in het niet.

Een ambtenaar van Economische Zaken op een vergadering van een belangen organisatie voor de defensie-industrie “relativeerde overigens de positie die Nederland volgens het Zweedse SIPRI inneemt op de internationale ranglijst van wapenexporteurs. De genoemde vijfde plaats is wat hem betreft vooral het gevolg van het doorverkopen van tweedehands materieel.” Dat is een vreemde uitspraak. De overheid is niet in de eerste plaats een wapenexporteur, maar wie handelt in wapens met buitenlandse klanten zou je zo toch een wapenexporteur moeten noemen. Het zal wel kinnesinne zijn dat niet Economische Zaken maar Defensie hier de eerste viool speelt.

De overheid als wapenhandelaar heeft een voordeel; alles is uitermate overzichtelijk opgeschreven. Zodat je precies weet wat ze in de aanbieding heeft. Daarmee zijn de Kamerstukken ook verkoopfolders voor potentiële klanten.

Veel staat in het Materieelprojectenoverzicht (MPO) dat jaarlijks wordt gemaakt. Op prinsjesdag verscheen de versie voor 2009. Op pagina 106 en verder staan de wapens die voor afstoting in aanmerking komen met foto, relevante Kamerstukken en alles wat je wilt weten in een oogopslag op een pagina. Nou ja net niet alles. Het zou handig zijn als van verkochte wapens ook de opbrengst werd genoemd.

Wil je een beknopter beeld van de kraam met wapens die Nederland in de verkoop heeft? Dan is pagina 88 van de Defensiebegroting een uitkomst. Ook al zo’n prinsjesdag stuk. Een half A-4 met daarop alle typen en aantallen vliegtuigen, tanks, houwitzers, pantservoertuigen die in de verkoop zijn. Ook de net aangekochte pantserhouwitzers staan er al weer op.

Het wordt nu opletten wie die wapens gaat kopen, vooral de Fokker vliegtuigen (2 militaire vrachtvliegtuigen en twee maritieme patrouille vliegtuigen) kunnen zomaar verdwenen zijn, omdat de baas van de wapenfirma aan Het Plein in ’s Gravenhage er met zo min mogelijk gedonder en tegen de hoogste prijs van af wil. Zo gingen in het verleden ook al zogenaamde niet-strategische wapens naar de vreemdste plaatsen.

Op dinsdag 6 oktober komt de wapenhandel aan de orde in de Tweede Kamer. Ik ben benieuwd of deze verkoopfolders ook aan bod zullen komen. Anders kan het altijd nog bij het debat over de Defensiebegroting in november meegenomen worden, maar daar is het aanbod aan onderwerpen om de degens met de bewindslieden over te kruisen vermoedelijk al tamelijk groot. Het blijft een vreemde zaak dat de overheid wapenhandelaar en tegelijkertijd controleur van de wapenhandel is. Dat is twee handen op een buik.

Horen, zien en zwijgen

“Wij hebben daar intern hele strenge regels voor. En die schrijven voor dat we verzoeken voor de financiering van kernwapens en ander wapentuig te allen tijde zullen afwijzen. Het past gewoon niet bij onze ethiek. Wij financieren geen wapenhandel en wij beleggen ook niet in fondsen die in wapenbedrijven zitten en het spaargeld van onze klanten wordt daarvoor ook niet gebruikt,” aldus ING-woordvoerdster Carolien van der Giesse. 

Een bank in de verdediging. Zo mag ik dat graag zien. Drie jaar geleden zat ik op het ING-kantoor bij station Bijlmer. Een pracht van een kantoor, met prachtige schilderijen. Ik kwam daar om te praten over de financiering van een wapenleverantie. Niet verboden, maar politiek toch onjuist dacht ik en velen met mij. Ik weet nog goed dat de Voorzitter van de Raad van Commissarissen tegen me zei: het is uw werk morele en ethische thema’s aan de orde te stellen en onze taak om geld te verdienen. Daarmee was de kous af, maar van dergelijke eerlijkheid houd ik toch ook wel.

Nu wordt er gedraaid en gedoken. Want laten we eerlijk zijn als je zegt dat Boeing en EADS ook een beetje wapens maken (“ING rekent wel EADS en Boeing tot zijn klanten, maar deze bedrijven verdienen hun geld voor het grootste deel aan civiele activiteiten en helemaal niet met wapenhandel. Wel is het zo dat deze bedrijven vanwege hun lucht- en ruimtevaartexpertise ook betrokken zijn bij officiële overheidprogramma’s van Frankrijk en Amerika voor kernwapens”) dan vernaggel je de boel; water is niet een beetje nat. Beide behoren al jaren tot de tien grootste wapenfabrikanten in de wereld.

Bron:

Tjeerd Wiersma, ‘Wapenhandel Bankwijzer sloeg in als bom; ING zit toch niet dik in wapentuig’, De Pers 6 juli 2009.

Zie ook het rapport: Banken en wapens: de praktijk - Een praktijkonderzoek voor de Eerlijke Bankwijzer. Profundo in samenwerking met IKV Pax Christi, 2 juli 2009.